Ogólnopolska giełda jachtów, łodzi i czarterów

Pogromca mitów – LAKIERY NAWIERZCHNIOWE

Pogromca mitów – LAKIERY NAWIERZCHNIOWE

8 Mar, 2013

Kiedy nadchodzi czas malowania łodzi, często okazuje się, że wybór koloru jest najmniejszym dylematem. Pomysłów na to czym malować, aby było trwale, pięknie i z połyskiem, jest bardzo wiele. Dla szkutnika amatora to nie lada wyzwanie znaleźć najlepsze rozwiązanie kiedy ma do wyboru żelkoty, topcoaty, mono-uretany, poliuretany czy akryle. Jaki rodzaj farby wybrać i dlaczego?

Na wstępie kilka słów o żelkotach i topcoatach, które doskonale sprawdzają się w procesie produkcji, jednak nie są polecane do malowania renowacyjnego.

W uproszczeniu: żelkot jest to żywica z dodatkiem pigmentów, stosowana, jako wierzchnia warstwa laminatu poliestrowo – szklanego (LPS). Żelkot jest odporny na uszkodzenia mechaniczne (rysy), działanie promieni UV i jest bardzo twardy. Podstawową przyczyną tego stanu rzeczy jest jego sposób utwardzania. Pyłosuchość żelkotu uzyskujemy poprzez odcięcie dostępu powietrza. Żelkot jest stosowany do produkcji łodzi i kompozytów metodą form.

Topcoat jest to żelkot z korektorem parafinowym, który podczas procesu utwardzania zamyka dostęp powietrza i powoduje, że powłoka utwardza się uzyskując pyłosuchość. Topcoat nie posiada odpowiedniej rozlewności, a z powodu swojej lepkości i konsystencji jest trudny w aplikacji. Po jego utwardzeniu uzyskujemy bardzo twardą powłokę. Charakteryzuje się ona się brakiem połysku oraz dużą ilością skaz powierzchni w postaci śladów po wałku lub pędzlu. Z powodu twardości, jest on bardzo trudny do obróbki papierem ściernym, a uzyskanie połysku możliwe jest wyłącznie po polerowaniu. Zastosowanie topcoatu, to wykończenie „lewej” strony laminatu czyli: zenz, bakist, komór wypornościowych, etc., i innych elementów niewymagających wysokiej jakości powłoki. Topcoat można również stosować jako sposób naprawy drobnych rys i uszkodzeń w laminacie powyżej linii wodnej. Topcoat poliestrowy nie zabezpiecza przed powstawaniem osmozy. Zabezpieczenie przed przenikaniem wody i osmozą zapewnią nam dopiero podkłady epoksydowe.

Do renowacyjnego malowania łodzi najlepsze są lakiery i farby poliuretanowe. Są to zaawansowane, wielocząsteczkowe związki chemiczne, połączone z różnymi ugrupowaniami chemicznymi z powtarzającym się segmentem. Budowa oraz kształt tak złożonego łańcucha cząsteczek, sztywność owych łańcuchów, siła wiązań międzycząsteczkowych i poszczególnych atomów oraz usieciowanie czy zdolność do rotacji poszczególnych cząstek, ma bezpośredni wpływ na właściwości uzyskanej powłoki. Wytrzymałość mechaniczna, odporność na zarysowania, elastyczność i twardość – to cechy poliuretanu. Najważniejsze z nich to: odporność poliuretanów na działanie czynników atmosferycznych, działania wody oraz rozpuszczalników organicznych, olejów, smarów, rozcieńczonych kwasów czy zasad. Zastosowanie odpowiednich utwardzaczy, pozwala uzyskać powłokę odporną na działanie UV, nie kredującą, o bardzo dobrym, długotrwałym połysku.

Kolejnym ważnym elementem jest wysokie usieciowane systemu, czyli zawartość żywicy, bezpośrednio przekładające się w odporność na uszkodzenia mechaniczne. Dzięki zawartości żywic uzyskujemy również większą elastyczność powłoki, czyli zdolność do odkształceń bez uszkodzenia wiązań międzycząsteczkowych. Usieciowanie lakierów poliuretanowych żywicą, daje możliwość jednorazowej aplikacji grubej powłoki farby (np. dla poliuretanowego lakieru jachtowego Sea-Line jest to średnio: 80 WTF* / 40 DTF**). Przy lakierach samochodowych jednorazowa grubość aplikacji jest średnio dwukrotnie mniejsza. (40 WTF / 20 DTF).

Dzięki tej właściwości, połączonej z większą zawartością pigmentów zawartych w poliuretanach jachtowych, ilość niezbędnych warstw ograniczmy do 1-3. Uzyskana grubsza powłoka lakiernicza, pozwala jednocześnie utrzymywać ją w idealnym stanie przez dłuższy okres, dzięki wykorzystaniu systemów polerskich (usuwanie rys i skaz eksploatacyjnych).

Struktura budowy poliuretanu, pozwala podczas przygotowania mieszaniny, używać większej ilości rozcieńczalnika, odpowiedniego do wybranej metody. Rozcieńczalnik będzie miał wpływ na rozlewność lakieru, czyli automatyczne i samoczynne wygładzenie się skaz po aplikacji wałkiem lub pędzlem – co nie jest to możliwe przy lakierach samochodowych. Lakiery samochodowe, w praktyce nie nadają się do aplikacji ręcznej. Podczas gdy samochodowe lakiery akrylowe, przystosowane są do lakierowania niewielkich powierzchni, poliuretany skonstruowano do prac wielko – powierzchniowych, takich jak burty czy pokład. Oczywiście możemy je również stosować na mniejszych powierzchniach. Pozwala na to długi czas otwarcia powłoki, odpowiednia wchłanialność mgły natryskowej oraz zawartość rozcieńczalników w lakierze. Jednocześnie długi czas otwarcia powłoki pozwala, na możliwość nakładania kolejnej warstwy nawet po kilku dniach, bez konieczności matowienia wcześniej nałożonych warstw. Te wszystkie zalety znane są od szeregu lat, a lakiery poliuretanowe, pozwalają otrzymać wytrzymałość powłoki, nieosiągalną dla innych wyrobów lakierniczych.

Lakiery i emalie poliuretanowe możemy podzielić na:

– 2- składnikowe – chemoutwardzalne,

– 1- składnikowe – utwardzane przez wchłonięcie wilgoci atmosferycznej,

– Uretanowe- utwardzane przez przyłączenie tlenu z powietrza,

Który rodzaj farby wybrać?

Zanim zdecydujemy się na jakikolwiek system czy produkt, wcześniej, zawsze musimy się bardzo dokładnie zapoznać z Kartą Techniczną (TDS) wybranego produktu lub systemu. Mimo, że najczęściej decyzja o wyborze systemu bazuje na wiedzy i pomocy sprzedawcy, znajomych czy innych użytkowników produktów, bądź na informacjach uzyskanych z sieci, pamiętajmy, że informacje pochodzące z każdego źródła należy sprawdzić. Mamy do czynienia z poliuretanami o podobnych parametrach, jednak każdy produkt ma trochę inne właściwości. W kartach technicznych znajdziemy pomocne i niezbędne informacje, takie jak wydajności, zalecane rozcieńczenie, odstępy czasowe pomiędzy warstwami (kolejne warstwy nakładamy od 30 minut po pierwszej, do nawet 24 godzin w przypadku niektórych poliuretanów) etc. Ważną informacją jest też miejsce aplikacji. Choć większość lakierów i emalii poliuretanowych zaleca się stosować powyżej linii wody, to tylko część z nich może być stosowana opcjonalnie, zamiast farb przeciwporostowych. Takie rozwiązanie zastosujemy, gdy nasza jednostka jest każdorazowo wodowana i nie przebywa przez cały sezon w wodzie (nie jest wtedy narażona na porastanie). Zastosowanie poliuretanów pozwoli nam łatwiej utrzymać czystość dna. Uzyskamy równiejszą powierzchnię przy łodziach regatowych, zwiększającą „ślizg”, np. przy pomocy preparatów z teflonem. Takie zastosowanie jest jednak dopuszczalne tylko dla części, najwyższej jakości wyrobów poliuretanowych.

Za lakierem jednoskładnikowym przemawia prostota użycia, która jednak odczuwalna jest tylko i wyłącznie podczas przygotowania lakieru do malowania. Lakiery dwuskładnikowe (pod rygorem utraty właściwości), wymagają zachowania odpowiedniej proporcji mieszaniny. Odpowiednie proporcje składników (baza + utwardzacz + rozcieńczalnik), pozwala zachować z dużą precyzją KUBEK GAC. Ten prosty kubeczek, wyposażony w podziałkę z różnymi proporcjami (np. 2:1, 5:2) i jednocześnie skalę określająca różne ilości gotowej mieszaniny, pozwoli odmierzyć odpowiednią ilość lakierów, zależnie do zapotrzebowania (PORADA). Lakiery i emalie dwuskładnikowe w praktyce okazują się bardziej wydajne (zużycie teoretyczne), a uzyskana powierzchnia jest odporniejsza na uszkodzenia. Na lakiery i emalie poliuretanowe jednoskładnikowe, w większości przypadków, nie będzie możliwe położenie produktów dwuskładnikowych, bez wcześniejszego ich całkowitego usunięcia.

W warunkach amatorskich, często okazuje się także, że aplikacja ręczna (wałek / pędzel) przynosi lepsze efekty końcowe niż natrysk. Tak jak nie każdy rodzaj poliuretanu możemy stosować pod linię wody, tak nie każdy również możemy nakładać natryskowo przy pomocy sprężonego powietrza. Dzięki zastosowaniu odpowiednich rozcieńczalników ( inny do natrysku / inny do wałka- pędzla), ułatwiających pracę i poprawiających jakość powierzchni, uzyskamy jakość powłoki nieosiągalną dla samochodowych lakierów akrylowych. Zastosowanie jednak jednego rodzaju rozcieńczalnika do obydwóch rodzajów aplikacji, w rzeczywistości wymaga większych umiejętności aplikacji natryskiem.

Wydajność połączona z grubością powłoki produktów poliuretanowych, to tylko jeden z atrybutów tego typu produktów. Korzystając z nich możemy zaoszczędzić czas i materiał nakładając mniejszą ilość warstw. Należy jednak pamiętać, że zawsze powinniśmy stosować się do zalecanych przez producenta grubości powłok. Rozciągnięcie emalii / lakieru na zbyt dużą powierzchnię, będzie skutkować zmniejszeniem wytrzymałości i trwałości powierzchni.

* grubość powłoki na mokro.

** grubość powłoki na sucho.

PORADA:

Jak prawidłowo przygotować mieszaniną lakieru dwuskładnikowego

1 – starannie wymieszaj składniki A i B w opakowaniach.

2 – odszukaj proporcję na kubku GAC przewidzianą dla twojego produktu

3 – uzupełnij odpowiednią ilością składnika A kubek GAC

4 – uzupełnij odpowiednią ilością składnika B kubek GAC

5 – uzupełnij odpowiednią ilością rozcieńczalnika kubek GAC

6 – wymieszaj wszystko, przelej do kuwety, odczekaj 15 – 30 minut zanim przystąpisz do malowania.

sl2011 078 sl2011 080 sl2011 081 sl2011 085 sl2011 087 sl2011 096

Zostaw odpowiedź

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Directory powered by Business Directory Plugin